Stichting WEBB

De werkwijze in de oudergespreksgroepen

Vanaf juli 2017: Peers4Parents programma

Het Peers4Parents programma is opgezet in Nederland door mensen die zich sterk geïnspireerd voelden door de SENG Model Parent Groups die vanaf 1980 zijn opgezet in de Verenigde Staten door James Webb, en velen in zijn voetsporen.

In de loop der jaren is de werkwijze steeds beter afgestemd op de doelgroep: ouders van hoogbegaafde kinderen. Het idee achter dit model is dat het emotionele welbevinden de doorslaggevende factor is voor het levensgeluk van hoogbegaafde kinderen en hun succes in het latere leven, en dat de ouders de personen zijn die daaraan het meeste kunnen bijdragen.

Het doel van de groepen is ouders te steunen bij het vergroten van zelfvertrouwen, het bevorderen van een evenwichtige emotionele ontwikkeling en het ontwikkelen van sociale vaardigheden bij hun kinderen.

In tien bijeenkomsten, als regel wekelijks op een vast tijdstip, wordt gesproken over de begeleiding van hoogbegaafde kinderen, hun emotionele behoeften en hoe ouders daarmee kunnen omgaan. Kenmerkend is dat hierbij wordt uitgegaan van de ervaringen en de kennis van de deelnemende ouders zelf: zij zijn de beste deskundigen, waar het om hun eigen kinderen gaat. In de groepen delen zij hun oplossingen, ideeën en suggesties met de andere ouders. Gebleken is dat deze uitwisseling beter helpt dan 'droge' overdracht van kennis.

Tijdens de bijeenkomsten wordt gebruik gemaakt van gevarieerde werkvormen om ervoor te zorgen dat alle leden van de groep aan bod kunnen komen. In de groep als geheel of in subgroepjes wisselen deelnemers ervaringen en ideeën uit naar aanleiding van de onderwerpen uit het boek De begeleiding van hoogbegaafde kinderen van James Webb e.a.

De bijeenkomsten vragen enige voorbereiding van de deelnemers. Vooraf dienen zij het hoofdstuk over het onderwerp van die keer te lezen en er is 'huiswerk': deelnemers kiezen uit het boek en uit hetgene dat naar voren komt in de groepsgesprekken suggesties voor de verbetering van de communicatie en voor oefeningen die zij met hun kinderen kunnen doen. Uitgangspunt is de thuissituatie, omdat ouders daarop meer invloed hebben dan op de situatie op school.

De tien onderwerpen uit het boek zijn actueel bij kinderen van alle leeftijden. In de praktijk blijken ouders het meest te hebben aan deelname wanneer hun kinderen nog in de basisschoolleeftijd zijn en in de eerste jaren daarna.

Belangrijk is dat de groepen uitdrukkelijk geen vorm van therapie zijn. Wanneer ouders ernstige gedragsproblemen bij hun kinderen rapporteren, moeten zij altijd worden doorverwezen naar gespecialiseerde deskundigen.

Begeleiding van de gespreksgroepen

Voor het goede verloop van de bijeenkomsten zijn er bij elke groep twee ervaren groepsbegeleiders. Zij bewaken de voortgang van de groepsgesprekken, lichten waar nodig de hoofdpunten uit en dragen zorg voor een goede afronding van de bijeenkomsten. De begeleiders zijn niet aanwezig als 'deskundigen' - zij stellen zich terughoudend op en laten de informatie en opvoedingstips zoveel mogelijk uit de groep zelf komen. Om het dienende aspect van het begeleiden te benadrukken, wordt deze functie tegenwoordig omschreven als 'facilitator'.

De facilitators zijn mensen met ervaring in het werken met groepen volwassenen die zich thuis voelen in een stimulerend en weinig directief begeleidingsmodel. Denk bijvoorbeeld aan coaching/counseling, groepsmaatschappelijk werk of op persoonlijke groei gerichte vormen van volwasseneneducatie. Het is noodzakelijk dat de groepen worden begeleid door twee (bij een grote groep eventueel drie) mensen die goed met elkaar kunnen samenwerken. Minimaal één van de facilitators moet zelf een hoogbegaafd kind hebben opgevoed tot en met de brugklas VO of verder.

De bedoeling van de training is tweeledig: voorbereiding op de manier van werken in de gespreksgroepen en selectie van teams die in deze werkwijze willen en kunnen meedoen. In de training wordt geoefend met gespreksvormen, opdrachten en werkvormen die geschikt zijn gebleken voor de verschillende bijeenkomsten. Deze oefeningen bereiden voor op het stramien van bijeenkomsten van 1,5 à 2,5 uur: gezamenlijk openen, uit elkaar in subgroepen, plenair vervolg, uitwerken van een aspect in subgroepen, plenair afsluiten.

Tijdens de training krijgen alle facilitator teams de gelegenheid om gedurende korte tijd de overige deelnemers te begeleiden en aan het werk te zetten met één van de onderwerpen uit het boek 'De begeleiding van hoogbegaafde kinderen,' om daarna met elkaar te reflecteren over de sterke kanten in de wijze waarop dit is gedaan en te zoeken naar wat ze van elkaar kunnen leren. Daarnaast wordt ingegaan op lastige situaties en hoe facilitators daarmee kunnen omgaan. Er wordt gesproken over de verantwoordelijkheid van facilitators en de grenzen daarin, over doorverwijzen, over gebruik van expertise, over tussentijds evalueren, enz. Aan het eind van de training komen praktische en organisatorische punten aan bod.

Meer informatie over gecertificeerde facilitators, een overzicht van geplande oudergespreksgroepen en een aanmeldingsformulier zijn te vinden op de site: www.peers4parents.nl